Infrastruktura dla elektrycznych aut ciężarowych (e-HGV) – czy polskie parki magazynowe są na to gotowe?

Wraz ze wzrostem liczby elektrycznych samochodów ciężarowych coraz ważniejsze staje się pytanie, czy park logistyczny ma odpowiednie warunki, by obsłużyć flotę e-HGV.

Infrastruktura dla elektrycznych aut ciężarowych może w najbliższych latach stać się jednym z istotnych kryteriów wyboru magazynu dla wielu najemców.

Rewolucja e-HGV – elektryfikacja transportu ciężkiego przyspiesza?

Transport ciężki jest jednym z najtrudniejszych obszarów dekarbonizacji. Ciężarówki:

• pokonują długie trasy,
• pracują pod presją czasu,
• przewożą ciężkie ładunki,
• często funkcjonują w modelu niemal ciągłym.

Dlatego elektryfikacja e-HGV nie będzie prostą kopią tego, co wydarzyło się w segmencie aut osobowych. Zmiana jednak już trwa:

• Producenci rozwijają elektryczne ciągniki siodłowe i ciężarówki dystrybucyjne.
• Operatorzy testują je głównie na trasach regionalnych.
• Regulacje unijne coraz mocniej przesuwają rynek w stronę pojazdów zeroemisyjnych.

Ważną rolę odgrywa tu AFIR, czyli Alternative Fuels Infrastructure Regulation. To unijne rozporządzenie nakłada na państwa członkowskie obowiązek rozwijania infrastruktury paliw alternatywnych, w tym ładowarek dla elektrycznych pojazdów ciężkich na sieci TEN-T. Wzdłuż głównych europejskich korytarzy transportowych mają stopniowo pojawiać się punkty szybkiego ładowania dla e-HGV. 

Najszybciej elektryfikować będą się prawdopodobnie przewozy wahadłowe, dystrybucja miejska, transport między magazynami oraz obsługa tras o przewidywalnym przebiegu.

Budowa infrastruktury ładowania dla e-HGV w parku magazynowym – kluczowe wyzwania

Park magazynowy gotowy na e-HGV powinien mieć przemyślaną architekturę energetyczną. Inaczej ładowanie kilku ciężarówek może konkurować z pracą linii pakujących, chłodni, systemów HVAC czy ładowaniem wózków Li-Ion.

Budowa infrastruktury ładowania dla e-HGV w parku magazynowym wiąże się z kilkoma wyzwaniami, w tym:

• analizą mocy dostępnej na obiekcie,
• możliwościami rozbudowy przyłącza,
• warunkami operatora sieci,
• sposobem, w jaki energia będzie rozdzielana między magazyn, biura, automatykę, instalacje chłodnicze, fotowoltaikę oraz ładowanie pojazdów.

Warto zwrócić uwagę na trzy poziomy gotowości obiektu:

• gotowość formalną, czyli warunki przyłączeniowe, zgody, możliwość rozbudowy infrastruktury i jasny podział kosztów,
• gotowość techniczną, czyli moc, trasy kablowe, rozdzielnie, zabezpieczenia i miejsce na ładowarki,
• gotowość operacyjną, czyli układ placu, ruch pojazdów, harmonogram ładowania i brak kolizji z załadunkiem.

To szczególnie ważne w parkach, które powstawały z myślą o klasycznym transporcie dieslowskim. Infrastruktura energetyczna często była tam projektowana pod potrzeby hali, a nie pod zasilanie floty ciężkiej.

Odpowiedni przydział mocy (kW) a płynność operacji

Przy flocie e-HGV bardzo ważnym aspektem jest ilość kW, które realnie można wykorzystać.

Przydział mocy decyduje o tym, czy ładowanie będzie elementem sprawnej operacji, czy wąskim gardłem. Jedna szybka ładowarka dla ciężarówek może wymagać mocy liczonej w setkach kW. Kilka stanowisk ładowania działających równolegle oznacza już obciążenia, które trzeba planować na poziomie całego parku.

Najemca powinien więc sprawdzić nie tylko aktualną moc przyłączeniową, lecz także:

• jaka część mocy jest już zakontraktowana przez obecnych najemców,
• czy istnieje rezerwa pod ładowanie e-HGV,
• ile potrwa ewentualne zwiększenie mocy,
• kto ponosi koszty rozbudowy przyłącza, transformatora i rozdzielni.

System zarządzania ładowaniem

Duże znaczenie ma także możliwość wdrożenia systemu zarządzania ładowaniem. Inteligentne sterowanie ładowaniem pozwala:

• ograniczać szczyty poboru,
• ustalać priorytety dla pojazdów,
• wykorzystywać tańsze okna energetyczne,
• dopasowywać ładowanie do harmonogramu tras.

Dzięki temu firma nie zawsze musi instalować maksymalną moc na zapas. Czasem większą wartość daje dobrze zaprojektowany system, który łączy dane o trasach, stanie baterii, oknach załadunkowych i kosztach energii.

Stacje szybkiego ładowania i place manewrowe

Ładowarka dla e-HGV nie jest zwykłym punktem postojowym z kablem, analogicznym do stacji ładującej dla samochodów osobowych. Ciężarówka potrzebuje:

• odpowiedniego promienia skrętu,
• bezpiecznego dojazdu,
• miejsca na oczekiwanie,
• organizacji ruchu, która nie będzie blokować doków ani dróg pożarowych.

Jeśli infrastruktura ładowania zostanie „doklejona” do istniejącego placu bez analizy przepływów, mogą pojawić się zatory.

Ładowanie przy rampie czy w wydzielonej strefie?

Ładowanie przy rampie może wydawać się atrakcyjne, bo wykorzystuje czas postoju podczas załadunku. Wymaga jednak bardzo dobrej synchronizacji. Jeżeli pojazd zakończy załadunek, ale nadal musi się ładować, blokuje dok. Jeżeli musi odjechać wcześniej, może nie osiągnąć wymaganego poziomu baterii.

Dlatego w wielu przypadkach lepszym rozwiązaniem będzie wydzielona strefa ładowania e-HGV, poza bezpośrednią linią doków. Powinna być zaprojektowana tak, aby pojazd mógł sprawnie:

• wjechać,
• podłączyć się,
• odłączyć,
• wyjechać bez cofania na długim dystansie oraz bez przecinania głównych strumieni ruchu pieszych i wózków.

Bezpieczeństwo, oznakowanie i dostęp serwisowy

Stacje szybkiego ładowania wymagają również odpowiedniego zabezpieczenia, które chroni m.in. przed kolizjami. W jego zakres wchodzą:

• czytelne oznakowanie,
• monitoring,
• oświetlenie,
• procedury awaryjne,
• dostęp ekip serwisowych.

Na co zwrócić uwagę, wynajmując magazyn dla nowoczesnej floty?

Jeśli Twoja firma planuje elektryfikację transportu, przed podpisaniem umowy najmu magazynu, sprawdź przede wszystkim:

• dostępną i możliwą do zwiększenia moc przyłączeniową,
• lokalizację potencjalnych stref ładowania względem doków, bram i tras przejazdu,
• możliwość instalacji szybkich ładowarek DC dla ciężarówek,
• warunki rozliczania energii i podział kosztów inwestycji,
• zapisy dotyczące modernizacji infrastruktury w trakcie najmu,
• dostępność miejsca pod przyszłą rozbudowę, nie tylko pod pierwszy etap.

Warto też zapytać właściciela parku o strategię energetyczną całego obiektu:

• czy planowana jest fotowoltaika,
• czy możliwe będzie magazynowanie energii,
• czy system pozwoli dynamicznie zarządzać poborem,
• czy park ma kontakt z operatorem sieci w sprawie ewentualnego zwiększenia mocy.

Magazyn jako element strategii energetycznej firmy

Elektryfikacja transportu ciężkiego zmienia rolę magazynu w łańcuchu dostaw. Z punktu przeładunku staje się on miejscem, w którym spotykają się przepływy towarów, pojazdów, danych i energii.

Przy wyborze magazynu infrastruktura dla elektrycznych aut ciężarowych powinna być więc analizowana na równi z lokalizacją czy dostępnością pracowników.

Najemca, który uwzględni e-HGV w strategii najmu, zyska w przyszłości większą elastyczność, lepszą kontrolę kosztów i mocniejszą pozycję w rozmowach z klientami oczekującymi niższego śladu emisyjnego.